ИСТИҚЛОЛИЯТ - НЕЪМАТИ ТАЪРИХӢ ВА САРНАВИШТСОЗ

Истиқлолияти давлатӣ барои ҳар миллат арзиши бебаҳо ва муқаддас маҳсуб мешавад, зеро он рамзи озодӣ, соҳибихтиёрӣ ва мустақилияти сиёсиву иқтисодист. Барои мардуми тоҷик, ки таърихи пурғавғои давлатдорӣ ва ҳазорсолаҳои тамаддуни бой доранд, 9 сентябри соли 1991 ба оғози марҳилаи тамоман навин дар сарнавишти кишвар табдил ёфт. Ин рӯз, ки дар он Ҷумҳурии Тоҷикистон соҳибистиқлолии комили худро эълон намуд, на танҳо як ҳодисаи сиёсӣ, балки таҷассуми орзуи асраҳои ниёгон барои соҳибдавлатӣ ва худшиносии миллӣ буд. Имрӯз, дар остонаи 35-солагии ин рӯйдоди бузург, мо бо ифтихор ва қадршиносӣ ба дастовардҳои тӯли ин солҳо назар мекунем ва роҳи ояндаро равшантар мебинем.

Ҷашни истиқлолият барои мардуми тоҷик на танҳо бо шодӣ, балки бо дарки амиқи душвориҳои роҳе, ки тай карда шуд, ҳамроҳ аст. Солҳои аввали соҳибистиқлолӣ ба озмоишҳои сахт, аз ҷумла ҷанги таҳмилии шаҳрвандӣ ва буҳрони иқтисодӣ гузашт, ки метавонист ҳастии давлати навбунёдро зери шубҳа гузорад. Ин давраи пурташвиш ба мардуми тоҷик нишон дод, ки истиқлолият бидуни сулҳу субот ва ваҳдати миллӣ маънои воқеӣ надорад. Тавони хирадмандонаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва иродаи бузурги халқ имкон дод, ки бо имзои Созишномаи умумии истирои сулҳ ва ризоияти миллӣ дар 27 июни соли 1997, оташи ҷанг хомӯш ва Ваҳдати миллӣ ҳамчун пояи устувори давлатдорӣ барқарор гардад. Ин дастовард, ки дар сатҳи байналмилалӣ ҳамчун намунаи ҳалли осоиштаи низоъ арзёбӣ мешавад, беҳтарин сармоя барои оғози марҳилаи бунёдкориву созандагӣ гардид. Ба ибораи дигар, Тоҷикистон тавонист аз пошхӯрии низоми қаблӣ баромада, миллатро дар атроф сулҳву оромӣ ҷамъ намуда, ба сохтани давлати муосири миллӣ шурӯъ кунад.

Тӯли 35 соли истиқлолият барои ҳаёти сиёсӣ, иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангии кишвар давраи тағйироти куллӣ ва дастовардҳои назаррас буд.

Яке аз муҳимтарин дастовардҳо ташаккули заминаҳои ҳуқуқии давлатдории муосир мебошад. Қабули Конститутсияи соҳибистиқлол дар соли 1994, ки Ҷумҳурии Тоҷикистонро ҳамчун давлати демократӣ, ҳуқуқбунёд, дунявӣ ва ягона муқаррар кард, барои тамоми рушди минбаъда заминаи устувор фароҳам овард. Дар ин солҳо, рамзҳои давлатӣ – Парчам, Нишон ва Суруди миллӣ тасдиқ шуда, пули миллӣ (сомонӣ) ба муомилот баромад ва Артиши миллӣ таъсис ёфт, ки ҳамаи ин нишонаҳои давлати соҳибихтиёр мебошанд. Дар арсаи байналмилалӣ, Тоҷикистон ҳамчун давлати сулҳхоҳ ва иқтидори ташаббускор шинохта шуда, узви фаъоли созмонҳои бонуфузи байналмилалӣ гардид. Махсусан, ташаббусҳои Тоҷикистон дар масъалаи захираҳои об, аз ҷумла эълони «Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор, солҳои 2018-2028»» аз ҷониби ҷомеаи ҷаҳонӣ дастгирӣ ёфта, нуфузи кишварро дар ин самт баланд бардошт.

Солҳои истиқлолият ба давраи бунёдкории бесобиқа табдил ёфт. Сохтмони нерӯгоҳҳои обии барқии «Сангтӯда-1», «Сангтӯда-2» ва идомаи бунёди «Роғун» барои ноил шудан ба истиқлолияти энергетикӣ замина гузоштанд.

Кишвар аз бунбасти коммуникатсионӣ баромада, ба сохтмони роҳҳои муосир ва нақбҳои стратегӣ, аз қабили «Истиқлол», «Шаҳристон» ва «Хатлон» шурӯъ намуд, ки минтақаҳои гуногуни мамлакатро ба ҳам пайвастанд ва шароит барои рушди иқтисодиву тиҷоратро фароҳам оварданд. Барномаҳои давлатӣ ба рушди соҳибкорӣ, саноаткунонии тезкор ва таъмини амнияти озуқаворӣ равона карда шуданд, ки дар натиҷа бисёр корхонаҳои нави саноатӣ кушода шуда, ҷойҳои нави корӣ таъсис ёфтанд. Ободонии шаҳру деҳот ва бунёди иншооти муосири иҷтимоӣ, аз қабили мактабҳо, беморхонаҳо ва роҳҳо симои кишварро куллан дигар гардонд.

Истиқлолият ба эҳёи арзишҳои миллӣ, фарҳанг, забон ва таърих боиси такони бузург гардид. Шароит фароҳам омад, то мероси ғании фарҳангии тоҷикон, ки аз тамаддуни бостонӣ то осори бузургони адабиёти форсу-тоҷик, ба мисли Рӯдакӣ, Фирдавсӣ, Саъдӣ ва Ҳофизро дар бар мегирад, васеъ омӯхта ва тарғиб карда шавад. Ин давра ба ташаккули ҳувияти миллӣ ва худшиносиву худогоҳӣ дар байни наслҳои нав, махсусан ҷавонон, мусоидат намуд ва онҳоро барои саҳмгузорӣ дар пешрафти Ватан ҳидоят кард.

Имрӯз, вақте ки мо 35-солагии истиқлолияти давлатиамонро ҷашн мегирем, дарк мекунем, ки ин неъмат масъулияти бузургро низ ба дӯши ҳар як шаҳрванд, махсусан насли ҷавон мегузорад. Ҷавонон – ояндасозони миллат ҳастанд ва пешрафти минбаъдаи кишвар аз илму дониш, меҳнатдӯстӣ, ватандӯстӣ ва фаъолнокии онҳо вобаста аст. Дастгирии ҷавонони соҳибистеъдод, аз қабили додани Стипендияи Президентӣ, як намунаи таваҷҷуҳи давлат барои тарбияи кадрҳои баландихтисос мебошад, ки дар оянда барои ободиву пешрафти Тоҷикистон саҳми арзанда хоҳанд гузошт. Ҳар як фард бояд дарёбад, ки ҳифзи истиқлолият, сулҳу ваҳдат ва рамзҳои давлатӣ на танҳо ҳуқуқ, балки вазифаи муқаддаси ҳар яки мост. Зеро истиқлолият бидуни садоқату заҳмати мардум рӯ ба инкироз хоҳад дошт.

Сию панҷ соли истиқлолият барои Тоҷикистон давраи ташаккулу такомул, бунёдкориву созандагӣ ва таҳкими мавқеи кишвар дар ҷаҳон буд. Мо аз имтиҳонҳои сахти таърих бо сарбаландӣ баромадем ва ба дастовардҳои назаррас дар соҳаҳои гуногун ноил гардидем.

Ин дастовардҳо натиҷаи иродаи қатъӣ, сулҳу ваҳдат ва садоқати халқи тоҷик ба сарвари худ, Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон мебошад. Имрӯз, ки мо ба оянда назар мекунем, бо итминон метавонем бигӯем, ки Тоҷикистони соҳибистиқлол ба сӯи рушд, пешрафт ва равнақи бештар ҳаракат мекунад. Ҳифзу таҳкими ин неъмати бузург – Истиқлолият – василаи бақои миллат, пойдории давлат ва таъмини ояндаи дурахшони Ватани азизи мост. Зинда бод Тоҷикистони соҳибистиқлол! Ҷовидон бод Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон!

Раҳмонов Бахтовар Абдуғаниевич - ходими пешбари илмии Институти математикаи ба номи академик Абдуҳамид Ҷӯраеви АМИТ

Қаюмӣ Достон Даврон - ходими илмии Институти математикаи ба номи академик Абдуҳамид Ҷӯраеви АМИТ