ВАҲДАТИ МИЛЛӢ – ОМИЛИ АСОСИИ ТАҲКИМИ ДАВЛАТДОРИИ МИЛЛӢ ВА РУШДИ УСТУВОРИ ТОҶИКИСТОН

Ваҳдати миллӣ аз ҷумлаи бузургтарин дастовардҳои таърихии халқи тоҷик дар даврони соҳибистиқлолӣ ба шумор меравад. Таҷрибаи давлатдории муосири Тоҷикистон собит намуд, ки пешрафту тараққиёти ҷомеа, таъмини суботи сиёсӣ ва рушди иқтисодиву иҷтимоӣ маҳз дар заминаи сулҳу оромӣ ва ҳамдигарфаҳмии шаҳрвандон имконпазир аст. Агар ба таърихи навини давлатдории тоҷикон назар афканем, равшан мегардад, ки роҳи расидан ба ваҳдати миллӣ осон набуд.

Солҳои аввали соҳибистиқлолӣ барои мардуми Тоҷикистон марҳилаи хеле мураккаб ва сарнавиштсоз маҳсуб меёфт. Бар асари ихтилофҳои сиёсӣ ва иҷтимоӣ кишвари ҷавон ба гирдоби ҷанги шаҳрвандӣ кашида шуд, ки он ба ҳаёти сиёсӣ, иқтисодӣ ва маънавии ҷомеа таъсири амиқ расонд. Дар натиҷаи ин фоҷиа ҳазорҳо нафар ҷони худро аз даст дода, садҳо ҳазор шаҳрвандон муҳоҷир шуданд ва ба иқтисоди миллӣ хисороти бузург ворид гардид.

Дар чунин шароити ҳассос масъалаи барқарор намудани сулҳ ва ризоияти миллӣ ба вазифаи аввалиндараҷаи давлат ва ҷомеа табдил ёфт. Мардуми тоҷик хуб дарк намуданд, ки ояндаи миллат танҳо дар роҳи сулҳу ҳамдигарфаҳмӣ ва муттаҳидӣ таъмин мешавад. Бо талошҳои пайгиронаи роҳбарияти давлат ва иродаи қавии халқи Тоҷикистон музокироти сулҳ оғоз гардида, пас аз чандин соли гуфтушунидҳо 27 июни соли 1997 Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ ба имзо расид. Ин рӯйдоди таърихӣ барои сарнавишти миллат аҳамияти сарнавиштсоз дошта, оғози марҳилаи нави рушду пешрафти Тоҷикистон гардид.

Имрӯз ваҳдати миллӣ на танҳо ҳамчун дастоварди сиёсӣ, балки ҳамчун арзиши муҳими маънавӣ ва иҷтимоӣ шинохта мешавад. Ваҳдат маънои танҳо набудани низоъро надорад, балки он ҳамгироии тамоми қишрҳои ҷомеа, эҳтироми ҳамдигар, таҳаммулпазирӣ ва ҳамкориро дар роҳи расидан ба ҳадафҳои умумимиллӣ ифода менамояд. Дар ҷомеае, ки ваҳдат ҳукмфармо аст, шаҳрвандон сарфи назар аз мавқеи иҷтимоӣ, минтақа ва ҷаҳонбинӣ барои рушди давлат саҳм мегузоранд ва худро ҷузъи ҷудонашавандаи як миллат меҳисобанд.

Дар таъмини ваҳдати миллӣ нақши Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон хеле муҳим арзёбӣ мегардад. Дар давраи ниҳоят душвори таърихӣ маҳз сиёсати хирадмандона ва талошҳои пайвастаи Сарвари давлат барои барқарор намудани сулҳу субот ва ҳифзи давлатдории миллӣ мусоидат намуданд. Имрӯз таҷрибаи сулҳи тоҷикон ҳамчун намунаи муваффақи ҳалли мусолиматомези низоъҳои дохилӣ дар сатҳи байналмилалӣ эътироф гардидааст. Бисёре аз коршиносон ва созмонҳои байналмилалӣ таҷрибаи Тоҷикистонро ҳамчун роҳи муассири барқарор намудани сулҳу субот дар ҷомеаҳои пасоҷангӣ арзёбӣ мекунанд.

Ваҳдати миллӣ барои рушди иқтисодии кишвар низ заминаи мусоид фароҳам овард. Танҳо дар фазои ором ва устувор имконияти ҷалби сармоягузорӣ, рушди соҳибкорӣ ва амалисозии лоиҳаҳои бузурги иқтисодӣ ба вуҷуд меояд. Дар даврони соҳибистиқлолӣ садҳо корхонаҳои истеҳсолӣ бунёд гардида, инфрасохтори иқтисодии мамлакат ба таври назаррас рушд ёфт. Сохтмони роҳҳои байналмилалӣ, нақбҳо, пулҳо, неругоҳҳои барқи обӣ ва дигар иншооти муҳими стратегӣ барои таҳкими иқтидори иқтисодии кишвар мусоидат намуданд. Имрӯз Тоҷикистон ба сӯи рушди устувор ҳаракат карда, барои расидан ба ҳадафҳои стратегии худ тадбирҳои заруриро амалӣ менамояд.

Яке аз самтҳои муҳими пешрафти ҷомеа рушди соҳаи илму маориф мебошад. Баъди барқарор гардидани сулҳу субот барои рушди муассисаҳои таълимӣ ва илмӣ шароити мусоид фароҳам омад. Дар мамлакат садҳо муассисаҳои нави таълимӣ сохта шуда, шароити таҳсил барои хонандагон ва донишҷӯён беҳтар гардид. Ҷавонони тоҷик имрӯз дар муассисаҳои таҳсилоти олии кишвар ва хориҷ аз он таҳсил намуда, дар рушди илм, техника ва технология саҳми арзанда мегузоранд. Пешрафти илм ва маориф яке аз натиҷаҳои муҳими ваҳдати миллӣ ба ҳисоб меравад, зеро танҳо дар фазои сулҳу оромӣ метавон ба дастовардҳои бузурги илмӣ ва фарҳангӣ ноил гардид.

Ҳамзамон Ваҳдати миллӣ барои эҳё ва рушди фарҳанги миллӣ низ имкониятҳои васеъ фароҳам овард. Дар солҳои соҳибистиқлолӣ таваҷҷуҳ ба омӯзиш ва ҳифзи мероси фарҳангии миллат афзоиш ёфта, корҳои зиёде барои тармим ва нигоҳдории ёдгориҳои таърихӣ анҷом дода шуданд. Арҷгузорӣ ба шахсиятҳои барҷастаи таърихӣ, таҷлили ҷашнҳои миллӣ ва муаррифии фарҳанги тоҷикон дар арсаи байналмилалӣ ба таҳкими худшиносии миллӣ ва ифтихори ватандорӣ мусоидат менамояд. Имрӯз фарҳанги тоҷик ҳамчун бахши муҳими тамаддуни башарӣ дар ҷаҳон муаррифӣ гардида, саҳми миллати тоҷик дар рушди фарҳанги ҷаҳонӣ бештар эҳсос мешавад.

Дар таҳкими Ваҳдати миллӣ нақши ҷавонон низ ниҳоят муҳим мебошад. Ҷавонон ҳамчун неруи пешбарандаи ҷомеа бояд арзишҳои сулҳу субот, ватандӯстӣ ва худшиносии миллиро пос доранд. Тарбияи ҷавонон дар рӯҳияи эҳтиром ба Ватан, таърихи миллат ва арзишҳои давлатӣ барои ҳифзи дастовардҳои истиқлолият ва ваҳдати миллӣ аҳамияти махсус дорад. Имрӯз давлат барои фароҳам овардани шароити мусоид ба ҷавонон ва ҷалби онҳо ба ҳаёти сиёсӣ, иқтисодӣ ва иҷтимоӣ тадбирҳои зиёдеро амалӣ менамояд. Ин раванд ба ташаккули насли худогоҳу масъулиятшинос мусоидат мекунад.

Дар шароити ҷаҳонишавӣ ва рушди босуръати технологияҳои иттилоотӣ масъалаи ҳифзи ваҳдати миллӣ аҳамияти бештар пайдо мекунад. Ҷаҳони муосир бо таҳдидҳои гуногун, аз ҷумла терроризм, экстремизм, радикализм ва ҷинояткории фаромиллӣ рӯ ба рӯ мебошад. Барои муқовимат ба чунин хатарҳо таҳкими ваҳдати миллӣ, баланд бардоштани сатҳи маърифати сиёсӣ ва ҳуқуқии шаҳрвандон, инчунин рушди фарҳанги таҳаммулпазирӣ ва ҳамдигарэҳтиромӣ зарур аст. Ҳар як шаҳрванди Тоҷикистон бояд дар ҳифзи сулҳу субот ва таҳкими ваҳдати миллӣ саҳми худро гузорад, зеро сарнавишти давлат ва ҷомеа аз мавқеи шаҳрвандии ҳар як нафар вобастагӣ дорад.

Бо гузашти солҳо аҳамияти Ваҳдати миллӣ боз ҳам бештар эҳсос мегардад. Агар солҳои навадум ваҳдат барои наҷоти давлат ва миллат зарур буд, имрӯз он барои рушди устувор, таъмини амният, баланд бардоштани сатҳи зиндагии мардум ва таҳкими мавқеи байналмилалии Тоҷикистон аҳамияти калидӣ дорад. Маҳз ваҳдати миллӣ заминаи мустаҳкам барои татбиқи барномаҳои давлатӣ, пешбурди ислоҳот ва ноил шудан ба ҳадафҳои стратегии мамлакат мебошад.

Аз ин рӯ, ҳифз ва таҳкими ваҳдати миллӣ вазифаи муқаддаси ҳар як шаҳрванди Тоҷикистон маҳсуб меёбад. Насли имрӯза бояд бо дарки амиқи аҳамияти сулҳу ваҳдат барои пойдории ин арзишҳои муқаддас саҳмгузор бошад. Ояндаи дурахшони Тоҷикистон, пешрафти давлат ва зиндагии шоистаи мардум маҳз ба ваҳдати миллӣ, ҳамдигарфаҳмӣ ва ҳамбастагии тамоми шаҳрвандони кишвар вобаста мебошад. Ваҳдати миллӣ имрӯз ва дар оянда ҳамчун пояи устувори давлатдории миллӣ ва кафили рушди устувори Ҷумҳурии Тоҷикистон хизмат хоҳад кард.

Раҳимзода АЛИШЕР – директори Институти математикаи ба номи А.Ҷураеви АМИТ