Тоҷикӣ
Русский
English
Соли 2026 барои халқи тоҷик соли хотирмон аст, зеро мардуми шарифи Тоҷикистон 35-солагии Истиқлолияти давлатии кишварро таҷлил менамояд. Истиқлолият — неъмати бебаҳое мебошад, ки ҳар халқу миллат орзуи расидан ба он дорад, вале на ҳама халқҳо тавонистаанд онро ба даст оранд ва, аз ҳама муҳимтар, онро ҳифз намуда, дар роҳи созандагӣ истифода баранд. Халқи тоҷик бошад, бо роҳбарии хирадмандонаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ — Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон тавонист на танҳо истиқлолияти давлатии худро ҳифз намояд, балки дар давоми се даҳсолаву панҷ сол давлати соҳибистиқлол, ҳуқуқбунёд, дунявӣ ва демократиро бунёд созад.
Бо ифтихор бояд гуфт, ки таърихи навини тоҷикон аз рӯзи 9-уми сентябри соли 1991, замони эълони Истиқлолияти давлатӣ, оғоз меёбад. Аммо роҳи расидан ба субот ва рушди имрӯза осон набуд. Солҳои аввали истиқлолият бо буҳрони шадиди сиёсиву иҷтимоӣ ва ҷанги таҳмилии шаҳрвандӣ (1992-1997) ҳамроҳ буданд, ки метавонист сарнавишти давлати ҷавонро зери хатар гузорад.
Нақши Пешвои миллат дар барқарор намудани сулҳу ваҳдати миллӣ
Маҳз дар чунин лаҳзаи тақдирсоз, соли 1992, Эмомалӣ Раҳмон ба сифати Раиси Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб гардида, масъулияти вазнини наҷоти давлатро ба души худ гирифт. Бо ташаббус ва хиради сиёсии Ӯ 27-уми июни соли 1997 дар шаҳри Маскав «Созишномаи умумӣ дар бораи истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ дар Тоҷикистон» ба имзо расид, ки ин рӯз ҳоло ҳамчун Рӯзи ваҳдати миллӣ ҷашн гирифта мешавад. Ин санад ба ҷанги шаҳрвандӣ хотима бахшид ва заминаи мустаҳками сулҳу субот, ваҳдати миллӣ ва рушди минбаъдаи кишварро гузошт. Аз ҳамин рӯ, халқи тоҷик Эмомалӣ Раҳмонро сазовори унвони баланди «Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ — Пешвои миллат» гардонид.
Саҳми Пешвои миллат дар таҳкими давлатдорӣ ва Конститутсия
Пас аз барқарор намудани сулҳ, вазифаи навбатӣ таҳкими асосҳои давлатдории миллӣ буд. Бо роҳбарии бевоситаи Пешвои миллат 6-уми ноябри соли 1994 Конститутсияи (Сарқонуни) Ҷумҳурии Тоҷикистон қабул гардид, ки заминаи ҳуқуқии давлати демократӣ, ҳуқуқбунёд, дунявӣ ва иҷтимоиро муайян сохт. Тағйиру иловаҳои баъдина ба Конститутсия тавассути раъйпурсиҳои умумихалқӣ (солҳои 1999, 2003, 2016) низ бо мақсади мустаҳкам гардонидани сохтори давлатдорӣ ва таъмини рушди устувори кишвар сурат гирифтанд.
Дастовардҳо дар соҳаи иқтисодиёт ва инфрасохтор
Дар давоми солҳои Истиқлолият, бахусус зери роҳбарии Пешвои миллат, Тоҷикистон аз кишвари вобаста ба маблағгузории беруна ба давлате табдил ёфт, ки дорои сиёсати мустақили иқтисодӣ мебошад. Татбиқи се ҳадафи стратегӣ — раҳоӣ аз бунбасти коммуникатсионӣ, таъмини амнияти озуқаворӣ ва истиқлолияти энергетикӣ — самараи назаррас бахшид. Сохтмони Нерӯгоҳи барқи обии «Роғун», ки яке аз бузургтарин лоиҳаҳои энергетикии минтақа ба шумор меравад, маҳз бо ташаббус ва пуштибонии бевоситаи Пешвои миллат амалӣ гардид ва имрӯз Тоҷикистонро ба содиркунандаи нерӯи барқ табдил додааст. Ҳамзамон, сохтмони роҳҳои нави автомобилгард, нақбҳои «Истиқлол», «Шаҳристон», «Шар-Шар», хатҳои роҳи оҳан ва иншооти сарҳадии байналмилалӣ имконияти баромадан аз бунбасти коммуникатсиониро фароҳам овард.
Пешрафт дар соҳаҳои иҷтимоӣ, маориф, илм ва фарҳанг
Пешвои миллат ҳамеша рушди илму маориф, забон ва фарҳанги миллиро дар мадди аввали сиёсати давлатӣ қарор додааст. Қабули Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи забони давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон», Барномаи давлатии такмили таълим ва омӯзиши забонҳои русиву англисӣ, эълони солҳои гуногун ба ҳайси «Соли забони тоҷикӣ», «Соли фарҳанг», «Соли масъулияти оила», инчунин таъсиси донишгоҳу пажӯҳишгоҳҳои нав гувоҳи таваҷҷуҳи бевоситаи роҳбарияти давлат ба соҳаи маориф ва илм мебошанд. Бунёди мактабу беморхонаҳои муосир дар шаҳру деҳот, баланд бардоштани сатҳи зиндагии аҳолӣ ва коҳиш додани сатҳи камбизоатӣ низ аз натиҷаҳои сиёсати иҷтимоии давлат дар ин давра ба шумор мераванд.
Мавқеи Тоҷикистон дар арсаи байналмилалӣ
Бо хиради сиёсии Пешвои миллат Тоҷикистон тавонист худро ҳамчун узви фаъоли ҷомеаи ҷаҳонӣ муаррифӣ намояд. Кишвари мо имрӯз узви Созмони Милали Муттаҳид, Созмони Амният ва Ҳамкорӣ дар Аврупо, Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил, Созмони Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ ва Созмони ҳамкории Шанхай мебошад. Ташаббусҳои байналмилалии Тоҷикистон оид ба масъалаҳои об, аз ҷумла эълони солҳои 2018-2028 ҳамчун «Даҳсолаи байналмилалии амал “Об барои рушди устувор”», аз ҷониби Созмони Милали Муттаҳид дастгирӣ ёфтанд ва обрӯи байналмилалии кишварро баланд бардоштанд.
Хулоса, 35 соли Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон роҳи пурифтихори бунёдкорӣ, сулҳу субот ва рушди устувор мебошад. Дар паси ҳар як дастоварди имрӯзаи миллати тоҷик — сулҳу оромӣ, истиқлолияти энергетикӣ, рушди илму маориф ва мавқеи шоиста дар арсаи ҷаҳонӣ — заҳмату хидматҳои шоистаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон қарор дорад. Вазифаи ҳар як шаҳрванди Тоҷикистон, бахусус насли ҷавон ва аҳли зиё, аз он иборат аст, ки ин неъмати бебаҳо — Истиқлолиятро ҳамчун гавҳараки чашм ҳифз намоем, роҳи интихобкардаи халқро идома диҳем ва барои шукуфоии минбаъдаи Тоҷикистони азизамон саҳм гузорем.
Шабозов Мирганд - академики Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон